Tập thở theo nhóm người: ai cần thận trọng và hỏi ai

Thở nhẹ, êm hợp với hầu hết mọi người. Nhưng một số nhóm nên ngồi hoặc nằm, bỏ mọi phần giữ hơi và thở mạnh, và hỏi nhân viên y tế trước khi tập đều đặn. Bài thở chỉ là phần hỗ trợ nhẹ. Nó không thay thuốc, ống hít hay máy thở khi ngủ mà bác sĩ đã kê.

Tập thở theo nhóm người là gì

Cùng một bài thở có thể hợp với người này mà không hợp với người khác. Bài này liệt kê các nhóm thường gặp và gợi ý cách tập nhẹ nhàng hơn. Gợi ý chỉ mang tính chung. Nhân viên y tế biết tình trạng của bạn rõ hơn.

Vì sao cần chia theo nhóm

Giữ hơi, thở nhanh mạnh hay gồng bụng có thể làm một số người chóng mặt, tim đập nhanh hoặc lo lắng thêm. Thở nhanh và sâu kéo dài cũng có thể gây chóng mặt, tê tay chân. Nhóm nào cũng nên có đường lui: dừng được bất cứ lúc nào.

Cách tập theo từng nhóm

• Người lớn tuổi hoặc dễ té ngã: ngồi tựa hoặc nằm, gần tay vịn. Tránh đứng lâu, tránh giữ hơi hay thở mạnh. Vận động đều, vừa sức có thể giúp giảm nguy cơ ngã; hãy hỏi nhân viên y tế về bài phù hợp.
• Đang mang thai: thở tự nhiên và thư giãn nhẹ, khi nhân viên y tế đồng ý. Không nín, không gồng bụng, không thở nhanh mạnh. Nằm ngửa lâu mà khó chịu thì đổi tư thế.
• Hen: thở êm, và chỉ tập kỹ thuật thở khi được hướng dẫn. Vẫn dùng thuốc như bác sĩ dặn. Không dùng bài thở thay thuốc trong cơn hen.
• Bệnh phổi mạn hoặc khó thở kéo dài: chỉ tập các kỹ thuật do chuyên viên chỉ định. Tránh bài giữ hơi hoặc thở mạnh gây kiệt sức.
• Huyết áp hoặc bệnh tim: chỉ thở chậm, dễ chịu, khi bác sĩ cho phép. Tránh nín và gồng. Không tự bỏ thuốc.
• Lo âu hoặc hoảng sợ: chú ý vào hơi thở đôi khi làm lo hơn. Bạn có thể đặt chú ý vào bàn chân, tiếng động quanh phòng hoặc cảm giác của ghế. Tránh các bài thở nhanh.
• Ngưng thở khi ngủ: thở nhẹ trước ngủ chỉ để thư giãn. Máy thở áp lực (CPAP) là cách được nhiều người dùng; không bỏ máy để tập thở.
• Chóng mặt hoặc ngất chưa rõ nguyên nhân: chưa bắt đầu bài mới. Hãy được khám xác định nguyên nhân trước. Tránh mọi bài giữ hơi hoặc thở nhanh.
• Người mới, khỏe mạnh: bắt đầu 1 đến 3 phút, ngồi hoặc nằm, theo nhịp thoải mái.

Lỗi thường gặp

• Tự giảm hoặc bỏ thuốc vì đã “tập thở”.
• Tập bài giữ hơi hoặc thở mạnh khi thuộc nhóm cần thận trọng.
• Cố theo nhịp đếm dù thiếu hơi.
• Dùng bài thở thay cho khám khi triệu chứng kéo dài.
• Tập khi vừa phẫu thuật mà chưa hỏi nhân viên y tế.

Lưu ý an toàn

Ai nên thận trọng: gần như mọi nhóm kể trên, nhất là người mang thai, người có hen, bệnh phổi, bệnh tim, huyết áp chưa ổn định, rối loạn nhịp, động kinh, vừa phẫu thuật, hoặc từng ngất. Hỏi nhân viên y tế trước khi tập đều đặn. Nếu không chắc mình thuộc nhóm nào, hãy xem như mình cần hỏi.

Khi nào dừng và gặp nhân viên y tế

Thấy chóng mặt, tối mắt, tê, tim đập bất thường hoặc khó thở tăng thì dừng. Ngồi xuống và thở tự nhiên. Đau ngực, ngất hay khó thở nhiều: gọi 115. Triệu chứng nhẹ mà lặp lại: hỏi nhân viên y tế trước khi tập tiếp.

Bài liên quan

• An toàn khi tập thở
• Hơi thở: kiến thức nền
• Tư thế và điều kiện tập thở
• Dấu hiệu thở đúng và sai
• Quan sát hơi thở
• Thở bụng nhẹ

Bài này là hướng dẫn an toàn mang tính giáo dục, không phải lời khuyên y tế cá nhân. Các gợi ý theo từng nhóm là nguyên tắc an toàn chung của ứng dụng. Bài không hứa hẹn lợi ích nào. Đã đối chiếu nguồn (AI): AI đã so từng ý với các nguồn trên, chưa phải rà soát của chuyên gia y tế.